Van het vrijwel geheel ontbreken van managementdenken in de periode vóór de industriële revolutie zijn we, via gezaghebbende theorieën als de Scientific Management Theory van Taylor en de Bureaucratic Management Theory van Weber, aanbeland in een periode waarin het hele idee van management steeds meer onder druk staat.
De traditionele managementtheorieën hebben ons veel gebracht. Disciplineren en moduleren waren de belangrijkste sturingsprincipes, en ons huidige welvaarts- en ontwikkelingsniveau hadden we zonder enige vorm van dwingende sturing wellicht niet bereikt. Maar ze hebben hun optimum inmiddels bereikt. Ze zullen ons niet helpen om de volgende stap te maken.
Wat komt er ná management? Hoe kunnen wij onze activiteiten en organisaties richten, coördineren, controleren en corrigeren, zonder vast te lopen in een moeras van regels, beperkingen en sancties?
Twee opties
Luwte & Storm hanteert een nieuwe, fundamenteel andere benadering van leidinggeven, management en organiseren. De basisgedachte is heel eenvoudig: wij mensen hebben de keuze uit twee opties. We kunnen elkaar optillen, of we kunnen elkaar neerdrukken.
De meeste managementmethodes werken overwegend op basis van neerdrukken: je doet wat je wordt opgedragen, want anders volgt een sanctie. Neerdrukken kan allerlei vormen aannemen, van keiharde, geïnstitutionaliseerde tucht en discipline tot uiterst subtiele, non-verbale communicatie. Vaak is een enkele blik of een gebaar al voldoende. In veel gevallen gebeurt het neerdrukken volkomen onbewust. Het effect is er niet minder om: de vrijheid en de zelfstandigheid van het individu worden beperkt door de verwijzing naar een mogelijke sanctie.
Luwte & Storm werkt op basis van optillen. Het gaat immers om mensen in staat stellen het beste uit zichzelf en elkaar naar boven te halen om een gemeenschappelijk doel te bereiken.
De prikkel is hier niet negatief, in de vorm van angst voor repressie, maar positief, in de vorm van inspiratie, zelfontplooiing, gemeenschapszin en plezier. Dat betekent niet dat regels of afspraken overbodig worden; ze kunnen mensen immers helpen het goede te doen. Maar hun rol en aantal worden beperkt, en ze worden toegepast met bijzondere aandacht voor het individu.
Er zijn legio situaties waarin heldere afspraken en dwingende regels nuttig en zelfs noodzakelijk zijn. Denk aan de protocollen in de luchtvaart en in de operatiekamer. Het probleem is dat ze in de loop der tijd vrijwel alle andere ordeningswijzen uit ons denken hebben verdrongen. Als er een probleem is, als we iets willen organiseren, grijpen we volautomatisch naar het opleggen van regels, met bijbehorende controle en sancties. We spelen vrijwel uitsluitend nog de angstkaart.
Luwte & Storm zet hier een alternatieve benaderingswijze naast, die in tal van situaties veel effectiever is, maar die wij uit gewoonte of onbekendheid maar al te vaak over het hoofd zien.
Andere instrumenten om te sturen
Organisaties die werken met Luwte & Storm hanteren andere instrumenten om te sturen, te coördineren, te controleren en te corrigeren.
De voordelen van deze werkwijze zijn legio. Mensen die gericht zijn op elkaar optillen werken met meer plezier en meer vertrouwen in zichzelf en elkaar. Ze zijn flexibeler, creatiever en meer oplossingsgericht, en ze werken vanuit een persoonlijk beleefde verantwoordelijkheid voor het geheel. Daardoor zijn de resultaten van de organisatie structureel beter, en zijn de producten en diensten innovatiever, kwalitatief beter en aantrekkelijker voor de doelgroep.
Onze werkwijze is geschikt voor zelfsturende teams én voor centraal gestuurde organisaties. Leiderschap zien wij als een rol die door elke medewerker kan worden ingevuld, zowel voor de directe omgeving als voor de organisatie als geheel. In de ideale organisatie voelt en gedraagt iedereen zich als een fair leader.
Wat is minimaal nodig?
Wat is minimaal nodig aan richten, coördineren, controleren en corrigeren om een organisatie optimaal te laten functioneren? Traditionele managementmethoden zijn vaak zichzelf optuigende kerstbomen. Eerst creëren zij afstand door regulerende structuren in te voeren: hiërarchie, functieafbakening, protocollisering. Vervolgens proberen zij die zelfgecreëerde afstand te overbruggen met nog meer structuren: vaste overlegvormen, registratie- en verantwoordingsprocedures. De complexiteit neemt met het groeien van een organisatie exponentieel toe, wat leidt tot verstarring, bureaucratisering, anonimisering, fragmentering en oppositie binnen de organisatie.
Een organisatie die zich richt op het optillen van mensen kan toe met veel minder structuren, procedures en protocollen, door gebruik te maken van de zelfsturende en zelfregulerende vermogens van medewerkers. Die zijn niet gering: de meeste mensen beschikken over waardevolle kennis en ervaring, inschattings- en beoordelingsvermogen, flexibiliteit, gemeenschapszin en hulpvaardigheid, overleg-, onderhandelings- en compromisvaardigheden, creativiteit, nieuwsgierigheid, oplossingsgerichtheid, humor en relativeringsvermogen.
Elke medewerker beschikt van huis uit over deze en andere vermogens, de één wat meer dan de ander. Luwte & Storm maakt gebruik van deze vermogens, stimuleert en ontwikkelt ze, en creëert zo een situatie waarin iedereen wint. De medewerker werkt met plezier, wordt gezien en gewaardeerd en kan zich ontplooien. De organisatie heeft een minimaal aantal verstoringen, gemotiveerde en flexibele medewerkers, een optimale kwaliteit en een maximaal rendement. En de klant krijgt de beste kwaliteit tegen de laagste prijs, geleverd door gemotiveerde mensen.
Hoe werkt het in de praktijk?
Luwte & Storm grijpt in op alle aspecten van de organisatie: de stijl van leidinggeven, de organisatiestructuur, de processen en de bedrijfscultuur. De steeds terugkerende kernvraag is: hoe kan dit organisatieaspect bijdragen aan het optillen van de betrokkenen en daarmee aan de doelen van de organisatie?
Deze vraag is bepalend voor de inrichting, aansturing en uitvoering van de organisatie, op zes niveaus:
- op (inter)persoonlijk niveau
- op groeps- of teamniveau
- op organisatieniveau
- op procesniveau
- op structuurniveau
- op cultuurniveau
Voor elk van deze niveaus reikt Luwte & Storm specifieke instrumenten aan. Wilt u meer weten, neem dan contact met mij op.